شما ماشین­ها را می­دزدید

نسیم مرعشی

همشهری جوان- شماره ۱۹۳

«‏شما یک ماشین را نمی­دزدید. شما یک کیف دستی را نمی­دزدید. شما یک تلفن همراه را نمی­دزدید. شما یک فیلم را نمی­دزدید...» ‏و بعد از آن: «‏خریدن نسخه غیراصيل فیلم­ها دزدی است. دزدی خلاف قانون است؛کپی کردن فیلم­ها جرم است.»

 این نوشته­ها میان تصویرهای اکشن دزدی، تیزر سخت تأثیرگذاری را ساخته که اول بعضی از فیلم­هایی که سی­دی شده و فروخته می­شوند،گذاشته شده. تیزرهای خوب دیگری هم هست؛ مثل همانی که کلی ستاره درجه یک سینمايی مي­آیند و با بغض مي­گویند سي­دی قاچاق نخرید. همه اینها ساخته شده تا کسی «فیلم ندزدد.»

‏ما فیلم نمي­دزدیم. هزار و پانصد تومان می­دهیم و درکنار آدامس و پفک و مایع ظرفشویی، از سوپرمارکت­ها محصولات فرهنگی کشورمان را می­خریم تا پول این سی­دی­ها برسد به دست کسانی که برایشان زحمت کشیده­اند.

ما فیلم نمی­دزدیم؛ آقایان اهل سینما! اما شما هم نمی دزدید؟ شما ایده «چپ دست» را ازفیلم «50­­ قرار اول » ‏ندزدیده­اید؟ شما «ازدواج به سبک ایرانی» ‏را از روی «عروس چاق یونانی من» ‏نساخته­اید؟ ایده اصلی فیلم مادر این نسخه­ها آن قدر بد پرداخته شده که بیشتر خنده­دار است تا تأسف­برانگيز.

‏کاش دستکم کارگردان­های بزرگ ما این کار را نمی­کردند تا در این بازار پر رونق دی­وی­دی­های خارجی دستشان رو نمی­شد. با شما هستم آقای حاتمی کیا! هر چند كه ادعا کردید «بعد از ظهر سگی» ‏را قبل از ساخت «‏آژانس شیشه ای» ‏ندیده­اید. اما باورکردنی نیست که این ایده با این شباهت در جزئیات به شما الهام شده باشد. آقای مجیدی! شما که خودتان همیشه ایده­های درجه یک دارید؛ آن قدرکه چینی­ها فیلمتان «بچه های آسمان» را برمی­دارند و با ذکر منبع ‏از روی آن فیلم می سازند. شما هم از روی ایده «در نگاه اول»‏، «بیدمجنون» ‏را ساخته­اید. این تیزر، اول فیلم «کافه ستاره» ‏هم ‏پخش شده. آقای فیلمنامه­نویس کافه ستاره شما ایده کافه ستاره را ندزدیده­اید؟ از فیلمی که فکر کردید کسی آن را ندیده و بعد هم گندش درآمد؟ البته کافه ستاره فیلم فوق العاده­ای ازآب درآمده؛ آژانس شیشه­ای هم همین طور. فقط کاش اولش می گفتید از ایده کس دیگری الهام گرفته­اید تا این انگ به­تان نمی­چسبید.

ایده گرفتن از سینما خيلی معمول است. خيلی ازکارگردان­های بزرگ هم از فیلم­های دیگر ایده می­گیرند. ولی اول فیلمشان می گویند و نشان می­دهند که تبحرشان آن قدر زیاد است که فیلم چند پله بالاتر از نسخه قبلی­اش از آب درمی­آید.

شما که می­توانید فیلم خوب بسازید، دیگر از چه می­ترسید؟

‏ایده دزدي در ایران خيلی معمول است؛ دزدی ایده فیلم­ها فقط یکی از آنهاست. خيلی از تیزرهای تلویزیونی دزدی است؛ دزدی ادبی، آهنگ دزدی، دزدی ایده مسابقه های تلویزیونی؛ مثل مسابقه 101 ‏که کسی را كه اسمش را به عنوان طراح دکور می­زند و اصلا به روی خودش نمی­آورد که کاری که کرده، فقط کپی یک دکور خارجی است.

کارهایی است که هنرمندان ما بدون عذاب وجدان انجام می دهند؛ [شاید ما هم از آنها یاد گرفته­ایم]